©  Annemarie Broek 2014 - 2023
Indruk van The Who in druk
Van tevoren
Ik vond het interessant om me in leven en carrière van The Who te verdiepen, omdat ik het na de Beatles en de Rolling Stones, de beste band van dat tijdperk vind. Voor sommigen worden zij zelfs als de ultieme rockband’ beschouwd, maar dat vind ik een onbewijsbare aanname.
Ik startte een beetje toevallig met Daltrey’s autobiografie, waarin ik zoveel informatie miste dat ik er een meer algemeen Who-boek achteraan las.
‘Veel dank, meneer Kibblewhite’ door Roger Daltrey, 2018
In dit boek beschrijft zanger Roger Daltrey zijn leven als lid van The Who, de op twee na grootste Britse band uit het midden van de zestiger jaren. Eertijds, vanaf 1965, was The Who de belangrijkste band na de Beatles en de Rolling Stones. Er zijn dan ook al heel wat boeken over deze groep verschenen, maar in dit boek geeft Daltrey zijn eigen persoonlijke visie op zijn muzikale carrière.
De titel van het verhaal verwijst naar een uitspraak van een van zijn leraren, Mr. Kibblewhite die hem wegens wangedrag van school stuurde met de mededeling “Met jou wordt het niks in dit leven, Daltrey”. Met enig sarcastisch plezier herhaalt Daltrey deze uitspraak tegen het einde van het boek nog even.
Zijn verhaal begint met zijn jeugdjaren in een armoedig arbeidersgezin maar al snel gaat hij zich intensief met muziek bezighouden. Zijn  helden waren uiteraard Elvis Presley maar ook Lonnie Donegan, de nationale skifflekoning.
Toen hij als elektricien ging werken, kon hij binnen de kortste keren de benodigdheden bij elkaar scharrelen om zelf een elektrische gitaar te bouwen.  En al snel had hij zijn eigen band, de Detours, waarin Pete Townshend en John Entwistle ook al speelden. De laatste die toetrad, was de drummer Keith Moon en in 1965 kwam hun eerste succesvolle plaatje uit: I Can't Explain.
In de volgende hoofdstukken komt de carrière van de groep aan bod, met veel successen en   excessen door drank- en drugsgebruik. Daltrey beschrijft het verhaal puur vanuit zijn eigen gezichtspunt,waardoor de karakters van de andere bandleden onderbelicht blijven. Wel is duidelijk, dat de leden van de band buiten het podium, en erop trouwens ook, niet bepaald vrienden van elkaar waren.
In het boek komen John Entwistle, Keith Moon en Pete Townshend ook voor, maar meer in de bijrollen, evenals de verschillende personeelsleden van de band en de gezinnen/echtgenoten van de bandleden. Het leest redelijk vlot weg, maar na een poosje valt op dat Daltrey voornamelijk over zichzelf schrijft en weinig aandacht besteedt aan zijn mede-bandleden. Daarom komt hij over als een egocentrisch heerschap met weinig aandacht voor het wel en wee van zijn collega’s.
Toen het met The Who wat minder ging, richtte hij zich op zijn film- en toneelcarrière en een minder succesvolle carrière als solozanger, voornamelijk in het soft-pop genre.

Het boek kwam uit bij VIP Amsterdam, een imprint van Bruna Uitgevers. Hier verschenen al vaker   biografieën en autobiografieën van beroemde mensen. Bij voorbeeld André Agassi, Robbie Williams en Keith Richards. Voor opname in het fonds is het belangrijk dat ze een goed verhaal hebben dat ze in hun eigen woorden willen vertellen. Naar verluidt is het boek door Daltrey zelf geschreven, maar ik vermoed dat dat niet helemaal waar is.
Fanneke Cnossen vertaalde het in goed leesbaar Nederlands. Het boek bevat overigens een groot aantal foto's, voornamelijk uit zijn muzikantenbestaan.

Mijn grootste bezwaar tegen deze uitgave is het zeer summiere register (slechts vijf pagina's) waarin de hoofdpersonen (de bandleden zelf) niet eens voorkomen. Dit maakt het minder bruikbaar voor wie zich in de de persoon Daltrey of de band wenst te verdiepen. Daarbij staat het voor mij niet vast of Daltrey het helemaal zelf geschreven heeft
'The Who;  de ultieme rockband’ door Loek Dekker, 2021
Loek Dekker (1957) is historicus. Hij publiceerde onder meer over het verzet in de Tweede Wereldoorlog en van zijn hand verschenen twee andere muziekbiografieën: over Crosby, Stills, Nash & Young  en  Nederbluesgroep Livin' Blues.

Centraal staat in dit boek de carrière van de groep als geheel met een kleine bijrol voor de familieleden, vrienden en medewerkers van de band. In feite is het een uitputtende opsomming van alle concerten, plaatopnames en financiële perikelen die ooit hebben plaatsgevonden.
De meningen over dit boek lopen behoorlijk uiteen. Van ‘een werkelijk prachtige biografie over deze legendarische Britse band’ via ‘interessant voor liefhebbers… wel veel opsommingen van concerten en gespeeld repertoire’ naar ‘stilistisch slecht geschreven (geïllustreerd met een paar voorbeelden) tot mijn eigen oordeel (droge opsomming van zeer vele feiten, conflicten en concerten zonder inhoudelijke verdieping), gedrukt op hinderlijk glanzend kunstdrukpapier, wat voor foto’s heel mooi is maar voor een platte tekst bijzonder hinderlijk.
Er is geen register in het boek opgenomen, wat een groot nadeel is voor degenen die het boek als naslagwerk willen gebruiken of zich inhoudelijk meer in bepaalde thema’s zouden willen verdiepen. Echt onvergeeflijk is het, dat de naam van bassist John Entwistle constant verkeerd wordt gespeld.

Dekker kiest ervoor om het te hebben over The Who als groepsnaam; dat hij daarbij in de werkwoordsvorm voor een meervoud kiest, komt gekunsteld en onlogisch over.

Uitgeverij De Koninklijke Van Gorkum is een op Noord-Nederland gerichte uitgeverij  die naast de streekgebonden onderwerpen vrij veel boeken over muziek heeft gepubliceerd zoals over Golden Earring, Muskee en Beach Boys. 

Tot slot
Twee boeken over The Who. Allebei missen ze twee (misschien wel meer) stukken informatie die de boeken van wat meer kleur hadden kunnen voorzien.
Daltrey was de eigenlijke initiatiefnemer, die The Who oprichtte en daar voor zijn doen heel gedetailleerd over schrijft. Dan valt het extra op dat er zaken ontbreken.
Beiden maken geen woorden vuil over de eerste bandnaam ‘The High Numbers’ of over de inbreng van The Ivy League die met hun karakteristieke falsetto de sound van Daltrey verrijkten.
Geen woord ook over de nevenactiviteiten van bassist John Entwistle, die op een aantal beurzen voor bassisten zijn zelf ontworpen bas demonstreerde, waarbij hij tot vreugde van zijn fans uitgebreid tekst en uitleg gaf over het door hem ontworpen instrument.
Dit zijn juist de kleine details die een dergelijk boek wat sappiger maken.

Annemarie Broek