Sati geplet

Wie was Erik Satie
Erik Satie (17 mei 1866 – 1 juli 1925) was een Franse musicus en schrijver, die beroemd werd om zijn minimalistische composities. Hoewel uit een gegoede familie afkomstig, leidde hij het leven van een buitenstaander en non-conformist. Van jongs af had hij moeite met de aanpassing aan wetten en regels; school en studie waren niet aan hem besteed. Hij had wel een groot gevoel voor humor

Zelfportret 1924

Hij groeide op in een burgerlijke Noord-Franse omgeving en kwam pas tot bloei toen hij zich in Montmartre had gevestigd. Daar kwam hij in contact met andere kunstenaars, die hij met zijn repeterende en minimalistische stukken wist te inspireren. Thans wordt hij gezien als de voorloper van de seriële muziek. Satie moest niets van dergelijke etiketten hebben en distantieerde zich daarvan.
Zijn werk was van grote invloed op bijvoorbeeld Debussy, Poulenc en John Cage (en via hem ook John Cale).
In zijn geboorteplaats Honfleur is tegenwoordig een museum aan hem gewijd; dit is een bezoek meer dan waard.

Concert in De Pletterij, 5 juli 2025
Op 1 juli 1925 stierf de Franse componist Erik Satie. Daarom leek het De Platenslager (handel in tweedehands vinyl) in samenwerking met de Pletterij (Haarlems centrum voor cultuur en debat) een goed idee om nu, ruim 100 jaar later, een programma te wijden aan Satie en enige van zijn composities. Zijn werk heeft veel raakvlakken met het Dadaïsme, maar hij was ook te eigenzinnig om zich daar compleet aan te conformeren.

Het programma omvatte het optreden van de Stomp Brothers, gitaristen Martien Keesmaat en Matthijs Tuijn, een ‘Entr’acte Cinemathographique’, een voorlezing door vertaler/muzikant/tekstdichter/programmeur Jan Willem Reitsma met als afsluiting synthesisertrio Van der Weiden/Karlashchuk/Tuytel.
De Stomp Brothers bestaan uit Pieter Mulder op gitaar en Sjef Huurdeman op mondharmonica. Zij speelden een avontuurlijke mix van diverse muzieksoorten zoals flamenco, musical, klassiek en Satie (wat niet iedereen herkende). Het was een adembenemend stuk muziek, knap in elkaar gezet en vloeiend vertolkt.
Daarna speelde gitarist Martien Keesmaat Satie’s Petite Ouverture A Danser, Gnossienne 3 en Gymnopedie 1. Hij sloot af in duo met Matthijs Tuijn, dit alles ook zeer verzorgd en prachtig uitgevoerd.
Daarna werd de ‘Entr’acte Cinematographique’ vertoond, een film uit 1924, geheel in Dada stijl vervaardigd, waarin Satie te zien is met een aantal van zijn tijdgenoten.

De Stomp Brothers

Van der Weiden / Karlashchuk / Tuytel

Na de pauze las Niels van der Weiden Satie’s ‘bezigheden van de dag’ voor ; onder het motto ‘Satie wat at’ie’ (alleen witte voedingsmiddelen) bewerkte hij o.a. de piano, vergezeld van bijpassende foto’s.
Daarna was de beurt aan Jan Willem Reitsma, die enkele stukken van Satie voorlas en zijn optreden besloot met een prijsvraag.
Van der Weiden/Karlashchuk/Tuytel vormden voor deze gelegenheid een synthesizerformatie en sloten af met de Vexations, een zwaar einde voor deze indrukwekkende en inspirerende muzikale rondreis door het werk van Erik Satie.
Na afloop konden de bezoekers een bijdrage storten in de echte bolhoed van Satie, om de muzikanten enigszins schadeloos te stellen voor alle energie en moeite die ze erin gestoken hadden om van deze middag een succes te maken.