The Shepherds; opkomst en ondergang van een familiebandje
Ruim 60 jaar geleden, toen niemand zich nog durfde te wagen aan het opnemen van oud-Hollandse volksliedjes, namen The Shepherds al grammofoonplaten op met door hen zelf bewerkte wijsjes, zoals Komt Vrienden In Den Ronde en Merck Toch Hoe Sterck. Maar wie waren die Shepherds ook alweer?
Afkomst
Jan, Nico en Lenie Schaap waren afkomstig uit een IJmuidens havenarbeidersgezin. Muziek speelde (net als bijvoorbeeld bij The Beach Boys) een grote rol binnen hun gezin. Jan ging later naast zijn werk een klassieke zangopleiding volgen, Lenie kreeg les van zangpedagoog Coby Riemersma en Nico leerde de contrabas te bespelen. Ze werden veelgevraagde gasten op bruiloften en partijen, maar daarnaast gingen ze door met het ontwikkelen van een geheel eigen geluid.
Toen ik een jaartje of negen was, mochten Nico Schaap en zijn vrouw Willy (mijn oom en tante) op mij en mijn broer passen toen mijn ouders met vakantie gingen. Zo konden ze alvast oefenen voor hun eigen kinderen, die overigens nooit zijn gekomen. Als ik thuiskwam van school, rende ik altijd meteen naar mijn slaapkamertje boven, waar ‘ome’ Nico zijn baspartijen oefende. Als ik binnenkwam, zette hij speciaal voor mij De Fiere Pinksterblom in, wat mij na al die jaren nog steeds met vertedering en trots vervult. De putjes in het pas gelegde balatum van Nico’s bas namen we daarom voor lief.
Beroepsmuzikanten
In 1960 gingen Jan, Nico en Leny als professionals deel uitmaken van het Ted Powder Kwintet, een Haarlems jazzbandje. Dat leverde zoveel vrije tijd op dat John en Nico een gitaarschooltje begonnen in de bovenzaal van hotel Kennemerhof. Hoewel ik liever piano (geen ruimte in huis), harp (te duur) en accordeon (ordinair voor een meisje) wilde leren, koos ik noodgedwongen voor de gitaar. Een ouderwetse jazzgitaar met f-sleuven en stalen snaren kreeg ik. Toch leerde ik met veel pijn in mijn vingers gitaar spelen. Maar voor het wat werd met mijn muzikale aspiraties, werd de gitaarschool opgeheven. Jan en Nico hadden er geen tijd meer voor. Zij waren namelijk begonnen als The Shepherds. Jan Schaap werd John Shepherd, Nico bleef Nico en Lenie werd Helen Shepherd, een naam die ze tot haar dood aan toe zou handhaven. Heel IJmuiden noemde haar ook zo.
Live-lp
Inmiddels waren ze opgemerkt door platenmaatschappij Bovema uit Heemstede, die ze een platencontract aanbood. Met het opnemen van allerlei oud-Hollandse volksliedjes wisten ze een zekere mate van bekendheid te bereiken. Liedjes die John allemaal voorzag van een modern arrangement met jazzy accenten. Heel bijzonder voor die tijd.
In de studio aan de Bronsteeweg in Heemstede werd een live-lp opgenomen, waar wij als familie bij uitgenodigd waren. Daarnaast begonnen ze een aantal min of meer religieuze liederen, zoals Dank U, op te nemen, waarmee ze toch hun grootste bekendheid binnenhaalden. Ikzelf had niets met die liedjes, ik vermeld ze dan ook alleen maar ter wille van de compleetheid.
De carrière verliep in stijgende lijn met een groot aantal optredens voor radio en TV. Er wordt zelfs beweerd dat een TV-week niet compleet was zonder een optreden van The Shepherds. Het trio werd daarnaast gevraagd voor de Snip en Snap revue met Corry Brokken. Later zou Helen daar nog ‘leading lady‘ worden.
Joop van den Ende zag destijds ook veel in dit trio, maar 'een relatie' raadde Helen af om daar op in te gaan, omdat die Van den Ende een ordinaire goochelaar en oplichter zou zijn.
Helen, John en Nick kregen het inmiddels steeds drukker met al hun buitenlandse optredens tot in Amerika aan toe. Helaas was Nico niet tegen al die bijbehorende stress en drukte bestand. Hij nam zijn toevlucht steeds vaker tot drank, drugs en medicijnen.
Bij het Nationaal Songfestival van 1966 begonnen de moeilijkheden. The Shepherds deden mee met het door Helen geschreven liedje Wereld. Maar toen het erop aankwam bleek het reglement de deelname van groepen te verbieden. Zonder de gave samenzang van de broertjes wist Helen toch nog de derde plaats te behalen, maar dat was uiteraard niet genoeg om naar Luxemburg te mogen gaan.
Nu brak er een wisselvallige periode in de carrière van the Shepherds aan. Terwijl het voor Nico steeds moeilijker werd de dagen nuchter door te brengen, verleende Helen haar medewerking aan vele plaatopnames van sprookjes (o.a. van Martine Bijl/Henk van der Molen) en plaatproducties naar Disneyverhalen.
Tot 1971 bleven de Schaapjes bij elkaar. Daarna probeerde Helen een solocarrière van de grond te krijgen, terwijl John en Nico een LP opnamen met hun moeder, Moe Schaap, en proefdraaiden met een nieuwe zangeres, Margie (Goodbye to love) Ball. Dat duurde tot 1973; het bloed kroop toch waar het niet gaan kon en de Shepherds werden weer verenigd. Maar de conditie van Nico ging zodanig achteruit, dat samenwerken onmogelijk werd. John en Helen moesten verder zonder hem. Hij werd in 1976 vervangen door bassist Onno de Jong. Deze formatie, The New Shepherds, bleef tot 2008 op papier bij elkaar. Nico overleed in 1999 in een Amsterdams verzorgingstehuis.
Na een lange periode van nietsdoen besloten Helen en John weer samen muziek te gaan maken en traden ze veelvuldig op in verzorgings- en verpleeghuizen, waar ze steeds met plezier ontvangen werden. Helen presenteerde bovendien tot 2008 het programma Koffieradio voor Seaport FM, waar zij een graag gezien gast was. Ook in het dagelijkse leven had ze tot het einde toe een vriendelijk woord over voor iedereen die haar kende. Zij overleed in 2018; John was haar in 2016 al voorgegaan.
Annemarie Broek
Selectieve discografie
Hier kan ik heel kort over zijn. In 1998 verscheen een dubbel-cd met hun werk, waaronder vertaalde tophits, Nederlandse volksliedjes in hun eigen jazzy arrangement, en Amerikaanse traditionals.